Châu Âu lo Trung Quốc lợi dụng Covid-19 để thâu tóm tài sản công nghệ

ThanhPT 09:24 23/04/2020

(TBKTSG Online) -  Giới lãnh đạo ở châu Âu đang sốt sắng triển khai các phương án ngăn chặn nguy cơ giới đầu tư nước ngoài, đặc biệt là từ Trung Quốc gia tăng thâu tóm và kiểm soát các các công ty công nghệ quan trọng ở khu vực này, đặc biệt là khi giá cổ phiếu của họ suy giảm mạnh do cuộc khủng hoảng Covid-19 Trung Quốc muốn kiểm soát công ty chip hàng đầu của Anh

Trụ sở của Công ty thiết kế chip Imagination Technologies ở Hertfordshire, Anh. Ảnh: Reuters

Hồi đầu tháng 4, Canyon Bridge Capital Partners (gọi tắt là Canyon Bridge), công ty mẹ của Công ty thiết kế chip Imagination Technologies (Anh), yêu cầu tổ chức cuộc họp khẩn cấp để bổ nhiệm bốn thành viên mới vào hội đồng quản trị của Imagination Technologies. Bốn người này là các đại diện đến từ China Reform Holdings, công ty đầu tư nhà nước Trung Quốc đang quản lý số tài sản 30 tỉ đô la Mỹ và là cổ đông lớn của Canyon Bridge.

China Reform Holdings muốn nắm quyền kiểm soát hội đồng quản trị của Imagination Technologies để chuyển trụ sở cũng như các tài sản sở hữu trí tuệ của công ty này từ Hertfordshire (Anh) về Trung Quốc.

Imagination Technologies là một trong những công ty công nghệ hàng đầu nước Anh đang cung cấp chip xử lý đồ họa (GPU) cho những công ty công nghệ hàng đầu thế giới như Samsung và Apple. Các chip GPU do Imagination Technologies thiết kế được sử dụng ở gần 30% smartphone trên toàn cầu.

Giới chuyên gia trong ngành công nghệ cho biết Imagination Technologies cũng sản xuất phần mềm có thể giúp xác định được các điểm yếu trong các mạng lưới số hóa, hay còn gọi là “cửa hậu” là do sai sót hay cố tình tạo ra. Những “cửa hậu” có thể trở thành những cổng bí mật cho phép tin tặc hoặc gián điệp truy cập bất hợp pháp.

Cách nay 3 năm khi thâu tóm Imagination Technologies với giá 550 triệu bảng, Canyon Bridge cam kết không thay đổi nhân sự và ban lãnh đạo của Imagination Technologies và không thay đổi các địa điểm kinh doanh chính cũng như di dời bất cứ tài sản cố định của công ty này.

Các chủ tich của bốn ủy ban đặc biệt ở Hạ viện Anh cũng viết thư yêu cầu Thủ tướng Anh Boris Johnson can thiệp vì cho rằng ý đồ của China Reform Holdings đưa Imagination Technologies về Trung Quốc có thể gây rủi ro cho an ninh quốc gia.

Cuối cùng theo yêu cầu của chính phủ Anh, Canyon Bridge đã hủy cuộc họp hội đồng quản trị của Imagination Technologies vốn được lên kế hoạch tổ chức vào ngày 7-4.

Dù cuộc họp đã bị hủy nhưng hôm 10-4, Ron Black, Giám đốc điều hành Imagination Technologies, vẫn từ chức vì cho rằng Canyon Bridge bội ước khi muốn đưa các nhân sự mới vào hội đồng quản trị của Imagination Technologies.

Trong thư từ chức ông viết: “Tôi sẽ không làm việc cho một công ty trên thực tế bị kiểm soát bởi chính phủ Trung Quốc”.

Hôm 17-4, Canyon Bridge cho biết công ty này cam kết tiếp tục duy trì trụ sở của Imagination Technologies tại Anh.

Thừa nước đục thả câu

Tom Tugendhat, Chủ tịch Ủy ban đối ngoại đặc biệt thuộc Hạ viện Anh, cho biết sau vụ việc của Imagination Technologies, ủy ban này quyết định mở cuộc điều tra về nguy cơ Trung Quốc “tước đoạt” các công ty công nghệ của Anh.

Tugendhat cho rằng các công ty Trung Quốc đang lợi dụng cuộc khủng hoảng Covid-19 để siết chặt quyền kiểm soát ở các công ty công nghệ Anh.

Ông nói: “Các công ty như Imagination Technologies đang đối mặt với sự thay đổi ban lãnh đạo ngoài ý muốn trong vài tuần gần đây, trùng khớp với không chỉ thời điểm căng thẳng của cuộc khủng hoảng Covid-19 mà còn đúng lúc Thủ tướng Anh nhập viện do nhiễm Covid-19”.

Hossein Yossaie, cựu giám đốc điều hành Imagination Technologies, cũng cho rằng các nhà đầu tư Trung Quốc có thể đang lợi dụng thời điểm chính phủ Anh tập trung xử lý cuộc khủng hoảng Covid-19 để thực hiện ý đồ chuyển trụ sở này.

Hạ nghị sĩ David Davis của đảng Bảo thủ cầm quyền ở Anh kêu gọi chính phủ phải tìm kiếm mọi cơ chế để ngăn chặn nguy cơ trụ sở của Imagination Technologies bị di dời sang Trung Quốc, bao gồm tìm kiếm một nhà đầu tư phương Tây mua lại Imagination Technologies.

Davis nhấn mạnh Imagination Technologies là tài sản chiến lược quốc gia và chính phủ Anh cần phải thể hiện rõ quan điểm cứng rắn để ngăn chặn ý đồ đưa tài sản này về Trung Quốc.

Hôm 11-4, tờ Sky News (Anh) đưa tin Ủy ban Đầu tư nước ngoài tại Mỹ (CFIUS), một cơ quan liên ngành của chính phủ Mỹ có chức năng thẩm tra các thương vụ đầu tư nước ngoài nhạy cảm với vấn đề an ninh quốc gia, đã bắt đầu điều tra khẩn cấp về việc Canyon Bridge tìm cách nắm quyền kiểm soát Imagination Technologies.

Trọng tâm của cuộc điều tra có thể là mối quan hệ giữa Imagination Technologies và Apple, vốn được gia hạn giấy phép sử dụng bản quyền công nghệ của Imagination Technologies vào hồi đầu năm nay.

Thương vụ Canyon Bridge thâu tóm Imagination Technologies được chính phủ Anh dưới thời Thủ tướng Theresa May chấp thuận với điều kiện Canyon Bridge phải chịu sự chi phối của pháp luật Mỹ.

Ban đầu, Canyon Bridge đóng trụ sở tại Mỹ nhưng sau đó đã di chuyển đến quần đảo Cayman, một lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh. Điều này có nghĩa là Canyon Bridge không còn lệ thuộc nhiều vào sự quản lý của Mỹ nữa.

EU sốt sắng bảo vệ tài sản chiến lược

Margrethe Vestager, Cao ủy phụ trách cạnh tranh của EU, đề xuất chính phủ các nước thành viên EU mua cổ phần của các công ty quan trọng ở nước họ để ngăn ngừa các ý định thâu tóm của giới đầu tư Trung Quốc. Ảnh: AP

Vụ việc của Công ty Imagination Technologies làm dấy lên các lo ngại về việc Trung Quốc lợi dụng cuộc khủng hoảng dịch Covid-19 để tìm cách gia tăng kiểm soát và thâu tóm các công ty công nghệ châu Âu.

Các công ty Trung Quốc đang sẵn sàng “săn” các tài sản giá rẻ ở châu Âu, nơi đang đại dịch Covid-19 đang khiến hàng loạt công ty phải sốt sắng tìm kiếm nguồn tiền mặt để duy trì hoạt động.

Hồi đầu tháng này, hãng tin Bloomberg dẫn các nguồn tin cho biết gần đây, các ngân hàng ở Trung Quốc nhận được rất nhiều yêu cầu tư vấn mua các tài sản ở châu Âu của các công ty và các quỹ đầu tư Trung Quốc bao gồm nhiều công ty nhà nước. Các công ty tư nhân Trung Quốc cũng bắt đầu săn lùng mục tiêu thâu tóm. Tháng trước, Tập đoàn đầu tư đa ngành Fosun International (Trung Quốc) tuyên bố sẽ tìm kiếm các cơ hội đầu ở nước ngoài  khi đại dịch Covid-19 “trăm năm mới có một lần” khiến giá tài sản trên toàn cầu giảm mạnh.

EU cảnh báo cơn suy thoái kinh tế do dịch Covid-19 khiến các ngành công nghiệp quan trọng của khu vực dễ tổn thương trước các vụ thâu tóm thù địch (không được sự tán thành của bị thâu tóm).

Tháng trước, Ủy ban châu Âu (EC) kêu gọi các nước thành viên EU phải triển khai tất cả các biện pháp cần thiết để bảo vệ tài sản chiến lược và công nghệ trước nguy cơ thâu tóm của nước ngoài.

Hồi đầu tháng này, chính phủ Đức đã giới thiệu một dự luật mới cho phép các cơ quan quản lý của nước này thẩm tra các thương vụ thâu tóm các công ty chiến lược của Đức do các công ty bên ngoài EU tiến hành nếu chúng có thể ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và trật tự công cộng của Đức cũng như an ninh quốc gia của các đối tác EU.
Lo ngại các công ty trong nước đang nguy khốn do dịch Covid-19 sẽ bị nước ngoài thâu tóm với giá rẻ khi giá cổ phiếu của họ sụp đổ, chính phủ Ý cũng đã nhanh chóng can thiệp để bảo vệ họ.

Hôm 8-4, chính phủ Ý đã mở rộng các quy định đặc biệt, cho phép các cơ quan quản lý của nước này ngăn chặn bất cứ công ty nước ngoài nào tiến hành các  thương vụ đầu tư, thâu tóm hơn 10% cổ phần của các công ty trong các lĩnh vực ngân hàng, bảo hiểm, năng lượng, y tế, truyền thông ...được xem là có tầm quan trọng chiến lược đối với quốc gia.

Cùng nỗi lo như Ý, vào tháng trước, chính phủ Tây Ban Nha ban hành quy định mới, bắt buộc các nhà đầu tư bên ngoài EU xin phép chính phủ Tây Ban Nha nếu muốn kiểm soát hoặc nâng cổ phần nắm giữ hơn 10% ở một công ty nội địa hoạt động trong một lĩnh vực chiến lược.

Hôm 13-4, Margrethe Vestager, Cao ủy phụ trách cạnh tranh của EU, đề xuất chính phủ các nước thành viên EU mua cổ phần của các công ty quan trọng ở nước họ để ngăn ngừa các ý định thâu tóm của giới đầu tư Trung Quốc.

Các thương vụ thâu tóm của Trung Quốc có thể bị các cơ quan quản lý châu Âu ngăn chặn dựa trên lý do an ninh quốc gia.

Nhưng thực tế, có rất nhiều công ty công nghệ cao ở phương Tây không liên quan đến vấn đề an ninh quốc gia. Họ chỉ sản xuất các sản phẩm và linh kiện hay cung cấp các dịch vụ quan trọng đối với nền kinh tế ở nước họ. Giờ đây, những công ty này đang chịu tác động nặng nề do dịch Covid-19 và mục tiêu ưu tiên của họ lúc này là cân bằng sổ sách tài chính. Nếu một nhà đầu tư Trung Quốc đưa ra giá tốt để chào mua một công ty sản xuất ở châu Âu đang gặp khó khăn, nhiều khả năng hội đồng quản trị của công ty đó sẽ khó từ chối chỉ vì nghĩa vụ yêu nước.

Theo Foreign Policy, Financial Times, Reuters