Tăng xử phạt và giám sát vi phạm

ThanhPT 03:26 27/02/2020

Năm 2020 mới chỉ bắt đầu được khoảng nửa tháng nhưng thị trường chứng khoán đã chứng kiến nhiều quyết định xử phạt được ban hành, thể hiện nỗ lực của cơ quan quản lý trong công tác đấu tranh với các sai phạm. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là tính răn đe đến đâu khi các hành vi vi phạm ngày càng diễn biến phức tạp và đáng lo ngại?

Tại Hội nghị tổng kết công tác tài chính, ngân sách năm 2019, triển khai nhiệm vụ năm 2020, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết trong năm qua đã ban hành 469 quyết định xử phạt vi phạm hành chính, với tổng số tiền xử phạt gần 29 tỷ đồng.

Con số này có sự tăng mạnh so với năm 2018 với 364 quyết định xử phạt vi phạm hành chính, tổng số tiền phạt gần 20 tỷ đồng.

Liên tiếp xử phạt

Mới đây, ông Vũ Thành Tùng – người có liên quan đến bà Cao Hà Linh, Thành viên Ban kiểm soát CTCP Xây dựng 1369 (mã: C69) đã thực hiện giao dịch bán 160.700 cổ phiếu C69 trong ngày 8/7/2019 nhưng không báo cáo với UBCKNN, HNX về việc dự kiến giao dịch. Do đó, ông Tùng bị xử phạt hành chính với số tiền 45 triệu đồng.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Thu Hương, cổ đông lớn của CTCP Đường sắt Hà Hải (mã: HHR) bị phạt 12,5 triệu đồng do báo cáo không đúng thời hạn khi thay đổi số lượng cổ phiếu vượt quá các ngưỡng 1% số lượng cổ phiếu đang lưu hành.

Cụ thể, ngày 8/10/2018, bà Hương đã mua 25.000 cổ phiếu HHR, qua đó nâng sở hữu tại công ty từ 77.125 cổ phiếu, tỷ lệ 5,58% lên 102.125 cổ phiếu, tỷ lệ 7,39%. Tuy nhiên, đến ngày 29/10/2018, HNX mới nhận được báo cáo thay đổi sở hữu cổ đông lớn của bà Hương.

Không chỉ các nhà đầu tư (NĐT) cá nhân, UBCKNN cũng ban hành quyết định xử phạt đối với lãnh đạo doanh nghiệp (DN). Có thể kể đến trường hợp của ông Lê Đức Dũng, Thành viên HĐQT CTCP Thông tin tín hiệu Đường sắt Sài Gòn (mã: TSG) bị phạt 12,5 triệu đồng do vi phạm công bố thông tin.

Cụ thể, ông Dũng đã đăng ký mua 40.000 cổ phiếu TSG từ ngày 1/7 – 31/7/2019 nhưng không thành công. Tuy nhiên, đến ngày 6/8/2019, HNX mới nhận được báo cáo về lý do không thực hiện được giao dịch của ông Dũng.

Tương tự, ông Lê Đăng Thuận, Thành viên HĐQT, Phó tổng giám đốc CTCP Cơ khí Điện lực (mã: PEC) đã bị phạt 15 triệu đồng do báo cáo không đúng thời hạn về kết quả thực hiện giao dịch.

Về phía các DN, CTCP Quản lý quỹ đầu tư Pacific Bridge vừa bị phạt 85 triệu đồng do không báo cáo theo quy định về báo cáo quản trị rủi ro bán niên 2019; đồng thời báo cáo không đúng thời hạn quy định về báo cáo tài chính (BCTC) quý II/2019, BCTC bán niên soát xét năm 2019, BCTC năm 2018 đã kiểm toán…

Cũng với lỗi chậm trễ công bố BCTC theo quy định, UBCKNN xử phạt CTCP Nông sản Tân Lâm 85 triệu đồng, CTCP Du lịch Việt Nam – Hà Nội 60 triệu đồng…

Ngoài ra, CTCP Thủy sản và Thương mại Thuận Phước (mã: THP) đã bị phạt 300 triệu đồng do đăng ký giao dịch chứng khoán quá thời hạn trên 12 tháng; phạt CTCP Trung Đô 350 triệu đồng do không đăng ký giao dịch chứng khoán theo quy định.

Một số DN đã bị xử phạt nhưng vẫn “duy trì” vi phạm

Tính răn đe đến đâu?

Thực tế, nỗ lực mạnh tay đối với các hành vi vi phạm trên thị trường chứng khoán (TTCK) của cơ quan quản lý là không thể phủ nhận, nhưng có đủ sức răn đe hay không lại là câu chuyện khác.

Từ kinh nghiệm nhiều năm hoạt động trên TTCK, một số chuyên gia cho biết đối với các DN, việc chậm công bố BCTC dường như đang trở thành một “căn bệnh kinh niên”.

Điều này được chứng minh bằng việc năm 2020 mới bắt đầu nhưng HoSE đã nhận được hàng chục công văn của các công ty niêm yết xin gia hạn thời gian công bố BCTC năm nay, như: CTCP Cơ điện lạnh (mã: REE); CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (mã: PNJ); CTCP Hoàng Anh Gia Lai (mã: HAG)…

“Việc các DN xin hoãn công bố thông tin không mới, năm nào cũng thế, thậm chí quý nào cũng có, chỉ khác nhau ở số lượng và thường rơi vào DN hoạt động kém hiệu quả và giá cổ phiếu có xu hướng đi xuống”, chuyên gia Phan Dũng Khánh bình luận.

Không chỉ chậm trễ, có những DN bị xử phạt vì công bố thông tin không trung thực, nhưng sau khi bị xử phạt vẫn tiếp tục vi phạm. Từ những nguyên nhân này, niềm tin của các NĐT cá nhân cũng như tổ chức bị lung lay mạnh.

Đặc biệt, trong các quyết định xử phạt của UBCKNN nhiều năm qua có không ít đối tượng bị phạt là lãnh đạo DN và người có liên quan vì giao dịch không đúng quy định, lợi dụng ưu thế biết trước thông tin để giao dịch.

Mức xử phạt vài chục triệu đồng đến vài trăm triệu đồng sẽ là quá nhỏ so với những lợi ích mang lại từ việc vi phạm của DN, NĐT tổ chức, thậm chí ngay cả đối với NĐT cá nhân.

Bởi vậy, các văn bản hướng dẫn những chế tài xử phạt theo hướng tăng nặng cần được ban hành để có thể áp dụng ngay khi Luật Chứng khoán có hiệu lực (1/1/2021).

Theo ông Nguyễn Thanh Kỳ, Tổng thư ký Hiệp hội kinh doanh chứng khoán Việt Nam, Luật Chứng khoán mới khi được áp dụng sẽ góp phần hỗ trợ TTCK phát triển lành mạnh, tích cực hơn. Đặc biệt, việc Luật Chứng khoán sửa đổi trao thêm thẩm quyền cho UBCKNN trong làm rõ các vi phạm, cũng như tăng nặng chế tài xử phạt đang được kỳ vọng sẽ gia tăng tính răn đe với các vi phạm.

Bên cạnh đó, cần phải tăng cường công tác thanh tra, giám sát để kịp thời phát hiện các sai phạm và áp dụng các chế tài cao nhất theo quy định.

Linh Đan